COLUMN: Met de staart tussen de benen

De Amerikanen hebben Afghanistan verlaten
Van een schande tot een dieptepunt in het bestaan van de NAVO…De kenners kwamen woorden tekort om de trieste afgang van het westen in Afghanistan te omschrijven. Geheel terecht want de ‘war on terror’ is uitgedraaid op een Nederlaag met de grote N.

Moest er een ranking bestaan van de meest oorlogszuchtige landen dan zou Groot-Brittannië de kroon spannen. Vlotjes over de kaap van honderd gewapende conflicten. Het feit dat Groot-Brittannië zich in de 18e en 19e eeuw ontwikkelde tot een wereldrijk is uiteraard niet vreemd aan dat bedenkelijke record. In meer recente tijden –voornamelijk na WOII- nam de VS de rol van ‘politieman’ van de wereld over. Uitgedrukt in cijfers: in het 245-jarig bestaan van de VS was het land meer dan 90% van de tijd in oorlog. Laat ons vooral niet vergeten dat de Amerikanen tot twee keer toe Europa kwamen redden tijdens de wereldoorlogen maar Korea en Vietnam waren minder grote successen. Tot die conclusie kunnen we ook komen voor de oorlogen in Irak en Afghanistan in de 21e eeuw. Of ook: de ‘war on terror’ is grotendeels mislukt met de aftocht van de Amerikanen in Afghanistan als laatste wapenfeit. Hoewel dat land strategisch gezien niet van groot belang is, kijkt de wereld met verbaasde ogen naar de chaotische manier waarop de ‘politieman van de wereld’ afdruipt, nota bene om het land weer in handen te geven van de vijand van weleer.

Een beschamend schouwspel, vooral omdat de VS in snelheid werden gepakt door de Taliban. Ondertussen wijzen heel wat Europese vingertjes in de richting van de Amerikaanse bondgenoot maar de waarheid is dat ook de EU boter op het hoofd heeft. Ze waren maar wat blij in Europa toen de VS aankondigde dat hun aanwezigheid in het Midden-Oosten werd afgebouwd. En van een degelijke voorbereiding op de aftocht was ook in Europa geen sprake, ook niet in België maar laat dat nu geen verrassing zijn. Je zou met enige zin voor overdrijving kunnen stellen dat het Belgisch leger in de volgende grote oorlog vooral een bijdrage kan leveren in de catering. Friet met stoofvlees à volonté…Dat ligt niet zozeer aan de legerleiding maar aan de jarenlange besparingen. Nochtans is een sterk leger de beste garantie op vrede.

In die zin zou de EU dringend werk moeten maken van Europees leger, al was het maar om een rol van betekenis te vervullen in de NAVO. Andere machtsblokken zoals China en Rusland zoeken ondertussen toenadering tot elkaar nu de Amerikanen de rol stilaan lossen. De EU staat er –voorlopig- bij en koekeloert ernaar maar dat zou Europa wel eens zuur kunnen opbreken. Feit is dat het debacle in Afghanistan aantoont dat het westen zich eens moet bezinnen over het feit dat je niet zomaar en overal de democratie kan opdringen. Als je het land en de cultuur niet begrijpt, kan je geen natie opbouwen. Voor het droevige lot waarin we de vrouwen van Afghanistan nu storten is dat evenwel geen excuus. We kwamen, we zagen en we lieten ze proeven van de zoete vrijheid.  En nu gaan we met de staart tussen de benen…Ik zou het best wel begrijpen als de Afghaanse vrouwen het westen niet vergeven.

Bart Mertens

Lees meer over